Dobiega końca druga w tym roku runda aplikacyjna konkursu w ramach działania 4.4 „Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym”. W aktualnym naborze ciężar oceny innowacyjności w składanych projektach postawiony został na weryfikację poziomu innowacyjności produktowej. W odróżnieniu od rundy pierwszej, o dofinansowanie mogą ubiegać się wyłącznie mikro, mali i średni przedsiębiorcy.

Wnioski złożone w trakcie drugiej rundy oceniane będą na podstawie zmodyfikowanych kryteriów oceny.  Szczegóły zmian odzwierciedla „Przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013”. Jeśli chodzi o kryteria formalne, modyfikacje polegają na doprecyzowania niektórych zapisów. Przykładowo, uzupełniono opis kryterium „kompletność dokumentacji wymaganej na etapie aplikowania” o wskazanie danych, na podstawie których ocenie podlegać będzie poprawność formalna promesy-umowy kredytowej lub promesy leasingowej. Wskazano też sposób sprawdzenia poprawności. W wymogach formalnych koniecznych do spełnienia przez wnioskodawcę doprecyzowano, że ocenie podlega status – typ wnioskodawcy w kontekście zapisów ogłoszenia o naborze wniosków (kwalifikowalność wnioskodawcy nie tylko w ramach działania w ogóle, ale w konkretnym naborze – konsekwencja zaproszenia do konkursu wyłącznie podmiotów z sektora MSP). 

Większe zmiany nastąpiły w niektórych kryteriach merytorycznych. W zakresie kryteriów merytorycznych obligatoryjnych na szczególną uwagę zasługuje doprecyzowanie warunku stopnia rozprzestrzenienia technologii. Wnioskodawcy mogą powoływać się na stopień rozprzestrzenienia technologii wyłącznie w przypadku, gdy technologia jest stosowana dłużej niż 3 lata. Tym samym, przedsiębiorca musi udowodnić, że technologia jest stosowana na świecie dłużej niż 3 lata oraz że wartość sprzedaży na świecie wyrobów wytworzonych w oparciu o tę technologię nie przekracza 15 proc. wartości sprzedaży na świecie w branży, do której należą te wyroby. W przeciwnym wypadku konieczne jest udowodnienie, że inwestycja polega na zakupie lub wdrożeniu rozwiązania technologicznego, które jest stosowane na świecie przez okres nie dłuższy niż 3 lata.

Uwaga na desygnat

Kolejną nowością jest wprowadzenie zastrzeżenia dotyczącego kryterium „w wyniku realizacji projektu zostanie wprowadzony na rynek nowy lub zasadniczo ulepszony produkt”. Aktualnie kryterium to nie dotyczy projektów prowadzących do powstania produktów nie posiadających desygnatu materialnego. Desygnat to pojęcie stosowane w logice i językoznawstwie, oznaczające „jednostkowy przedmiot materialny odpowiadający nazwie – obiekt oznaczany przez daną nazwę”. Upraszczając: to, co trzymasz teraz przed sobą, Szanowny Czytelniku, jest desygnatem nazwy czasopismo. Są to nazwy, których desygnaty są przedmiotami materialnymi (zajmują miejsce w przestrzeni, można je zobaczyć, dotknąć, zmierzyć itp.), lub byłyby takimi, gdyby istniały. W powyższym określeniu nazw konkretnych szczególnie istotny jest zwrot: „lub byłyby takimi, gdyby istniały [desygnaty]”. Przedmioty oznaczane przez te nazwy wyobrażamy sobie bowiem jako obiekty materialne i gdyby istniały, to takimi by właśnie były. Uwzględniając powyższe, wymóg wprowadzenia w wyniku realizacji inwestycji nowego lub zasadniczo ulepszonego produktu został uchylony w przypadku projektów, których efektem realizacji będą produkty niemogące być nowe „z natury rzeczy” - w związku z faktem, że nie posiadają desygnatu materialnego, np. energia elektryczna, energia wiatrowa, sygnał internetowy. Rozróżnienie, czy realizacja projektu prowadzi do powstania produktów posiadających-nieposiadających desygnatu materialnego jest istotne również w przypadku nowo wprowadzonego kryterium oceny, badającego użyteczność produktu dla potencjalnych odbiorców.  

Zmiany w kryteriach merytorycznych obligatoryjnych dotyczą także kryterium opłacalności finansowej projektu, w którym badaniu dodatkowo podlegać będzie opłacalność wprowadzenia nowego lub zasadniczo ulepszonego produktu na rynek. Załączenie do wniosku poprawnej promesy kredytowej i leasingowej lub umowy kredytu na minimum 30 proc. wydatków kwalifikowanych projektu stanowić będzie w dalszym ciągu podstawę do uznania przedmiotowego kryterium za spełnione. W pozostałych przypadkach, oprócz weryfikacji kryterium na podstawie wyliczonego wskaźnika wartości zaktualizowanej netto NPV (Net Present Value – powinna być większa od 0, osiągając żądaną wartość w okresie trwałości projektu), przeprowadzana będzie analiza progu rentowności BEP (Break Even Point – może być wyrażony wartościowo lub ilościowo). Uzasadnieniem dla wprowadzenia dodatkowego wskaźnika jest możliwość opracowania różnych scenariuszy oraz poznania wpływu poszczególnych czynników na generowany zysk (inaczej: zbadania relacji zachodzących między zmianami wielkości produkcji i zmianami kosztów oraz ich wpływu na wynik finansowy). Oceniający będą także weryfikować prognozowaną wielkość rynku, tzn. czy osiągane przychody pozwolą na wygenerowanie zysku pokrywającego koszty.  

Przełomowa innowacja produktowa

 Kluczową zmianą w przypadku oceny merytorycznej jest wprowadzenie nowego kryterium fakultatywnego: „innowacja produktowa stanowi innowację o znaczeniu światowym”. Spełnienie wymagań wskazanego kryterium daje możliwość zdobycia 20 na 100 punktów. Uwzględniając wyniki poprzednich rund aplikacyjnych można założyć, że jego niespełnienie może przekreślić szansę projektu na uzyskanie dofinansowania. Co zatem należy wykazać w projekcie, aby zwiększyć jego wartość merytoryczną? Według zapisów „Przewodnika po kryteriach”, wprowadzane innowacje produktowe powinny być przełomowe w skali międzynarodowej. Ową przełomowość definiuje się poprzez taki poziom innowacyjności produktów, który może przyczynić się do znaczących zmian w rozwoju danej branży lub doprowadzić do powstania nowej branży. Wnioskodawca powinien wykazać – za pomocą konkretnych właściwości technicznych i użytkowych – przewagę wprowadzanego produktu nad innymi najbardziej innowacyjnymi w danej branży. Innowacyjność powinna charakteryzować się tym, że na rynku światowym (na targach międzynarodowych, w Internecie, w ofercie liderów branż, itp.) nie występują tego typu produkty lub produkty konkurencyjne mają co najmniej 2 gorsze parametry. Dokumentacja konkursowa wskazuje katalog dodatkowych elementów potwierdzających innowacyjność projektu o znaczeniu światowym. Jednym z nich może być orzeczenie właściwego branżowo komitetu normalizacyjnego (np. ISO/IEC, CEN/CENELEC, CCITT/CCIR, OML; wyjątkowo – Polski Komitet Normalizacyjny) stwierdzające, że w odniesieniu do produktu będącego wynikiem inwestycji nie ma jeszcze ustanowionej normy wyrobu (normy przedmiotowej) i że nie była dotychczas zgłaszana potrzeba jej ustanowienia.  

Prawdopodobieństwo przyznania przez ekspertów punktów w ramach omawianego kryterium wzrośnie również, gdy wniosek stanowi pierwsze wdrożenie patentu, do którego prawa posiada wnioskodawca. Istotne dla wnioskodawców deklarujących osiąganie przychodów z tytułu eksportu usług oferowanych w wyniku realizacji inwestycji jest doprecyzowanie samej definicji eksportu usług. Przewodnik po kryteriach wskazuje, co Wnioskodawca może zaliczyć do przychodów z tego tytułu. Są to przychody generowane przez handel usługami prowadzony na jeden z czterech sposobów w rozumieniu klasyfikacji zawartej w Układzie Ogólnym w sprawie Handlu Usługami GATS, czyli  świadczenie usług bez przemieszczania się usługodawcy i usługobiorcy (jedynie sama usługa przekracza granice państw), przemieszczanie się usługobiorcy do kraju usługodawcy, utworzenie przez zagranicznego usługodawcę w innym kraju przedstawicielstwa lub oddziału w celu wykonywania usługi, a także tymczasowe przebywanie na terenie kraju w którym znajduje się konsument usługi zagranicznej osoby fizycznej jej realizującej. Proste, prawda?