Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii niesie ze sobą wiele korzyści, jednak sam proces inwestycyjny budowy biogazowni napotyka na szereg barier a różnice w koszcie pozyskania 1MWh w porównaniu do konwencjonalnych źródeł są znaczne. W celu eliminacji tych barier wiele krajów wdraża odpowiednie instrumenty prawno-administracyjne i rozwiązania systemowe. Generalnie systemy wsparcia sektora energii odnawialnej oparte są na odpowiednim systemie płatności będącym elementem systemu finansowania i jest to najczęściej feed-in tariff. W Polsce jako w jednym z nielicznych krajów UE mechanizm wsparcia oparty jest na systemie zbywalnych świadectw pochodzenia energii, tzw. zielonych certyfikatów.Mechanizm wsparcia OZE w Polsce w aspekcie finansowym, poza systemem płatności głównie obejmuje: dotacje inwestycyjne UE, pożyczki preferencyjne,  ulgi podatkowe.

Celem niniejszego artykułu jest wskazanie i krótka charakterystyka dwóch działań Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, będącego głównym źródłem bezpośredniego wsparcia inwestycji polegających na budowie biogazowni.

Budowa biogazowni jest inwestycją nieporównywalnie trudniejszą i bardziej złożoną technologicznie w porównaniu do budowy farmy wiatrowej czy małej elektrowni wiatrowej. Decyzję o budowie biogazowni powinien poprzedzić szereg analiz ekonomicznych  i technologicznych, chociażby dlatego, iż średni koszt budowy biogazowni o mocy 1 MWe wynosi około 4,0 mln EUR (dla porównania farma wiatrowa o mocy 1 MWe kosztuje około 1,5 mln EUR). Dodatkowo należy bezwzględnie pamiętać iż o opłacalności tego biznesu decyduje zastosowana technologia oraz wykorzystane substraty. Najczęstsze błędy popełniane przez inwestorów dotyczą niedoszacowania kosztów pozyskania substratów oraz przeszacowania wydajności metanowej substratu.

Dlaczego wiec inwestować w biogazownie?

Przede wszystkim biogazownia może być przedsięwzięciem bardzo opłacalnym i może pracować praktycznie przez cały rok (dla porównania farma wiatrowa w warunkach Polskich pracuje około 2500h rocznie). Biogazownia rozwiązuje nie tylko problem zapotrzebowania na energię, ta sama instalacja jednocześnie pozwala zagospodarować odpady (przykładowo z ubojni) czy wyprodukować nawóz wysokiej jakości. Dodatkowo system biogazowni może stworzyć rozproszony system źródeł energii, który chociaż częściowo rozwiąże problem przesyłu energii na duże odległości. 

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Możliwość dofinansowania budowy biogazowni istnieje w przypadku Działania 9.1 „Wysokosprawne wytwarzanie energii” i 9.4 „Wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych”. Jakie są różnice pomiędzy wskazanymi działaniami? Dwie i to bardzo istotne. Po pierwsze nabór w działaniu 9.1 POIiŚ wdrażanym przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej został zakończony w zeszłym roku i nic nie wskazuje by był ogłoszony ponownie. Po drugie w działaniu 9.4 realizowane będą inwestycje w zakresie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych w kogeneracji w układach nie spełniających kryterium wysokosprawnej kogeneracji. W tym działaniu jest wspierana budowa tylko takich jednostek, w których wskaźnik skojarzenia (moc elektryczna do mocy cieplnej) jest większy niż 0,45.Pod koniec stycznia Ministerstwo Gospodarki ogłosiło planowane zmiany w systemie wdrażania POIiŚ. Instytut Paliw i Energii Odnawialnej pełniący dotąd rolę instytucji wdrażającej dla działania 9.4 zostanie odsunięty od podziału unijnych pieniędzy. Jego obowiązki pod koniec marca przejmie Departament Funduszy Europejskich resortu gospodarki.  W związku z tymi zmianami przesunięty został termin naboru wniosków, Ministerstwo Gospodarki zapewnia jednak, że opóźnienie nie powinno przekroczyć jednego kwartału. Zbliżający się konkurs będzie ostatnią okazją na otrzymanie dotacji na budowę biogazowni. 

Na co zwrócić uwagę ubiegając się o grant w działaniu 9.4

Wnioskodawca musi być w posiadaniu ważnych warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej wszystkich ujętych w projekcie źródeł energii.Należy pamiętać, że inaczej niż w przypadku PO Innowacyjna Gospodarka, wsparcie otrzymają projekty, które nie polegają na wdrożeniu innowacji technologicznej. Planowana do zakupu technologia musi być zatem stosowana na świecie dłużej niż 3 lata lub jej rozpowszechnienie w danej branży przekracza 15%.W ramach oceny merytorycznej można otrzymać maksymalnie 44 punkty. W poprzednim naborze, aby znaleźć się na liście podstawowej wymagane było minimum 27 punktów. Kryteria merytoryczne dotyczą twardych mierzalnych wskaźników.  Premiowany będzie stan przygotowania wnioskodawcy do realizacji inwestycji. Po cztery punkty otrzymamy za załączenie do wniosku prawomocnego pozwolenia na budowę wszystkich obiektów w ramach projektu, prawomocnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, wyciągu z zatwierdzonego projektu budowlanego oraz dowodu na posiadanie środków na sfinansowanie projektu (przykładowo promesa bankowa). Wymagane jest udokumentowanie  zabezpieczenia środków w wysokości równej całkowitemu kosztowi projektu pomniejszonemu o wnioskowaną kwotę dofinansowania.Należy pamiętać, że w przypadku załączenia pozwolenia na budowę lub decyzji środowiskowej obowiązkowe jest również przedłożenie deklaracji organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów Natura 2000 oraz kopii dokumentacji potwierdzającej przeprowadzenie postępowania w zakresie oceny oddziaływania na środowisko.  

Przemysław Kowalski

Partner Zarządzający Departament Doradztwa Europejskiego PWB Sp. z o.o. 

Izabela Kamińska

Senior Konsultant Departament Doradztwa Europejskiego  PWB Sp. z o.o.